جرمگیری دندان چیست و آیا به مینای دندان آسیب میزند؟
جرمگیری دندان یکی از رایجترین روشهای درمانی و پیشگیرانه در دندانپزشکی است که هدف آن پاکسازی پلاکها و جرمهای سختشده (تارتار) از سطح دندانها و خط لثه میباشد.
با این حال، بسیاری از افراد تصور میکنند جرمگیری ممکن است باعث ساییدگی یا آسیب به مینای دندان شود، اما مطالعات و منابع معتبر نشان میدهند که این تصور اشتباه است. در این مقاله، بر اساس منابع معتبر علمی، به بررسی فرآیند جرمگیری، فواید، عوارض احتمالی و پاسخ به سوالات متداول میپردازیم.
جرمگیری دندان چیست؟
پلاک دندانی لایهای چسبنده از باکتری هاست که روزانه روی دندانها تشکیل میشود. اگر پلاک مدت طولانی روی دندان باقی بماند، با جذب کلسیم و مواد معدنی موجود در بزاق، به «تارتار» یا «جرم دندان» تبدیل میشود؛ ماده ای سخت، زبر و معمولا زرد یا قهوهای.
بر خلاف پلاک، جرم با مسواک زدن و نخ دندان از بین نمیرود و تنها با ابزارهای تخصصی دندانپزشکی قابل برداشتن است.
در جرمگیری حرفهای، معمولا از دو نوع ابزار استفاده میشود :
۱. دستگاههای اولتراسونیک (Ultrasonic Scalers) : این دستگاه با لرزشهای بسیار ریز و امواج اولتراسونیک، رسوبات را شل میکند و سپس با فشار آب آنها را جدا میسازد.
۲. ابزارهای دستی (Curettes & Scalers) : برای قسمت های ظریف و فضاهای کوچک استفاده میشود تا تمامی جرمها با دقت کامل حذف شوند.
این فرایند هیچ مادهای از مینای دندان را نمیتراشد؛ بلکه فقط لایهی سخت جرم را از روی آن برمیدارد.
فواید جرمگیری
● پیشگیری از بیماریهای لثه: جرم باعث التهاب لثه، خونریزی، ورم و در نهایت تحلیل لثه میشود. حذف جرم بهترین روش برای توقف این روند است.
● کاهش بوی بد دهان: تجمع باکتریهای بیهوازی در جرم، یکی از اصلیترین دلایل هالیتوزیس (بوی بد دهان) است.
● کاهش خطر پوسیدگی : پلاک و جرم محیط مناسبی برای اسیدهای باکتریایی ایجاد میکنند. حذف آنها احتمال پوسیدگی را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد.
● زیبایی و سفیدی دندان: حذف لکهها و جرمهای سطحی باعث درخشش بیشتر دندانها میشود.
آیا جرمگیری به مینای دندان آسیب میزند؟
اگر جرمگیری توسط دندانپزشک مجرب انجام شود و ابزارها مناسب باشند، مینای دندان حفظ میشود.
طبق نظر متخصصان و منابع معتبر:
– جرمگیری اصولی و صحیح هیچ آسیبی به مینای دندان نمیرساند.
مینای دندان بسیار سختتر از جرم است. ابزار جرمگیری تنها برای جدا کردن رسوبات چسبیده طراحی شدهاند و نمیتوانند مینا را بتراشند.
– جرم است که به دندان آسیب میزند، نه جرمگیری!
جرم و پلاکهای سختشده خود باعث التهاب لثه و تخریب مینای دندان میشوند، پس حذف آن یک ضرورت درمانی است.
– حس ساییدگی یا درد خفیف بعد از جرمگیری طبیعی است!
این حس معمولاً ناشی از دو عامل است:
۱. جرم مانند عایق روی دندان عمل میکند؛ با حذف آن دندان کمی حساستر میشود.
۲. بخشهایی از ریشه که در اثر تحلیل لثه نمایان شدهاند، ممکن است حساس باشند.
این حالت طبیعی و موقتی است و معمولاً طی چند روز تا چند هفته برطرف میشود.
حساسیت دندان بعد از جرمگیری
همانظور که در بالا گفتیم حساسیت دندان پس از جرمگیری طبیعی و موقتی است و در موارد نادر، اگر حساسیت طولانی شود، باید به دندانپزشک مراجعه کرد. اما راهکارهایی که میتواند باعث کاهش این حالت کمک کند عبارتند از :
– استفاده از خمیردندان ضدحساسیت
– پرهیز از نوشیدنیهای خیلی سرد و خیلی گرم
– استفاده از دهانشویه و رعایت بهداشت دهان و دندان
زمان مناسب جرمگیری
معمولاً به طور استاندارد توصیه میشود هر ۶ ماه یک بار جرمگیری انجام شود. اما افرادی با مشکلات لثه یا تجمع شدید پلاک ممکن است نیاز به جلسات مکررتر داشته باشند. دندانپزشک بر اساس وضعیت لثه و میزان پلاک، دوره مناسب را تعیین میکند.
مراقبتهای بعد از جرمگیری
● رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان
● استفاده از مسواک نرم
● استفاده منظم از نخ دندان
● استفاده از دهانشویه مناسب طبق توصیه ی پزشک
● پرهیز از مصرف غذاها و نوشیدنیهای رنگی حداقل تا چند ساعت بعد
● مراجعه منظم به دندانپزشک برای معاینات دورهای
نتیجهگیری
جرمگیری دندان یکی از روشهای موثر و ضروری برای حفظ سلامت دهان و دندان است که به شرط انجام صحیح و حرفهای، هیچ آسیبی به مینای دندان وارد نمیکند. این روش به جلوگیری از بیماریهای لثه، پوسیدگی و بوی بد دهان کمک شایانی میکند. مراقبتهای پس از جرمگیری و مراجعه منظم به دندانپزشک کلید داشتن دندانهایی سالم و زیبا هستند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره خدمات دندانپزشکی مجموعه ی ما، به صفحه اصلی مراجعه کنید.
